Podczas jednej z najważniejszych konferencji onkologicznych na świecie, ASCO 2026, zaprezentowano wyniki badań nad nową tabletką, która może zmienić podejście do leczenia raka trzustki. Odkrycie to wzbudziło ogromne emocje w środowisku naukowym, a reakcją była długa owacja na stojąco. Eksperci podkreślają, że choć nie jest to lek, który całkowicie eliminuje chorobę, to jednak udało się przełamać jedną z kluczowych barier w walce z tym wyjątkowo trudnym nowotworem.
Ostatniego dnia maja świat nauki obiegła wiadomość o przełomowym leku, który skierowany jest przeciwko rozsianemu rakowi trzustki. O skuteczności daraxonrasibu poinformowano podczas prestiżowego wydarzenia, jakim jest konferencja ASCO 2026, co wywołało entuzjastyczną reakcję wśród obecnych tam specjalistów. Kamil Karpowicz, onkolog, wyjaśnia, że choć środowisko medyczne śledziło postępy w pracach nad tym preparatem już od dłuższego czasu, to dopiero ogłoszenie rezultatów trzeciej fazy badań klinicznych, będącej ostatnim etapem przed wprowadzeniem leku na rynek, miało tak duże znaczenie dla lekarzy. Według niego, nie dziwi fakt, że informacja ta została przyjęta z tak dużym uznaniem.
Aby zrozumieć, na czym polega wyjątkowość tego odkrycia, lek. Kamil Karpowicz na łamach Medonetu tłumaczy, że daraxonrasib nie jest środkiem, który pozwala całkowicie pokonać raka trzustki. Jego skuteczność została oceniona w najtrudniejszych przypadkach, czyli u osób z zaawansowaną postacią choroby, u których doszło już do powstania przerzutów. W tej grupie pacjentów odsetek osób przeżywających ponad pięć lat nie przekracza dziesięciu procent, podczas gdy w przypadku zaawansowanego raka jelita grubego wskaźnik ten wynosi od piętnastu do trzydziestu procent.
Lekarz przypomina, że nowotwór trzustki stanowi jedno z największych wyzwań dla onkologów. Wczesne wykrycie tej choroby jest niezwykle trudne, ponieważ jej objawy często przypominają inne schorzenia, takie jak bóle brzucha kojarzone z chorobą wrzodową lub zespołem jelita drażliwego, żółtaczka, nagłe pojawienie się cukrzycy trudnej do opanowania, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa czy nerwobóle w okolicy piersiowo-lędźwiowej. Z tego powodu diagnoza stawiana jest zazwyczaj przypadkowo i najczęściej w momencie, gdy choroba jest już bardzo zaawansowana i nie kwalifikuje się do leczenia operacyjnego, a często również występują przerzuty.
Kolejną istotną kwestią, na którą zwraca uwagę Kamil Karpowicz, jest fakt, że dotychczas możliwości leczenia osób z zaawansowanym rakiem trzustki były bardzo ograniczone, i to nie tylko w Polsce, ale na całym świecie. Przez około piętnaście lat główną metodą terapii pozostawała chemioterapia, która nie przynosiła zadowalających rezultatów. W tym czasie prowadzono liczne badania i wprowadzano nowe terapie celowane, jednak żadna z nich nie okazała się skuteczniejsza od dotychczasowych metod. Teraz pojawia się szansa na zmianę tej sytuacji dzięki daraxonrasibowi.
Według specjalisty, pojawienie się nowego leku pozwoliło zneutralizować jeden z najważniejszych mechanizmów, które umożliwiały rakowi trzustki unikanie działania układu odpornościowego oraz leków. Kluczową rolę odgrywa tutaj gen KRAS, odpowiedzialny za produkcję zmutowanego białka K-Ras, które napędza rozwój tego nowotworu. Bez tego białka rak nie jest w stanie się rozwijać, a jednocześnie mechanizm ten odpowiada za odporność na wiele stosowanych terapii.
Mutacja genu KRAS zachodzi na trzech poziomach, a wcześniejsze leki były w stanie zablokować tylko jeden z nich, przez co dwa pozostałe nadal umożliwiały rozwój choroby. Daraxonrasib działa równocześnie na wszystkie trzy mechanizmy, co tłumaczy jego wysoką skuteczność. Badania wykazały, że w ponad dziewięćdziesięciu procentach przypadków udaje się zablokować zmutowane białko. Dzięki temu osiągnięto cel, który przez wiele lat był poza zasięgiem medycyny.
Specjalista w rozmowie z Medonetem podkreśla jednak, że nowy lek nie powoduje całkowitego ustąpienia choroby, lecz znacząco wydłuża czas przeżycia pacjentów. W przypadku stosowania chemioterapii mediana przeżycia wynosiła sześć miesięcy, natomiast po zastosowaniu daraxonrasibu wzrosła do trzynastu miesięcy. Oznacza to, że ponad połowa chorych żyje dłużej niż rok po rozpoczęciu terapii. Choć liczby te mogą wydawać się niewielkie, dla osób dotkniętych chorobą mają ogromne znaczenie.
Warto zaznaczyć, że daraxonrasib był podawany osobom, które nie otrzymały jeszcze standardowej chemioterapii. W związku z tym istnieje szansa, że stanie się on podstawowym wyborem w leczeniu świeżo zdiagnozowanych przypadków raka trzustki z przerzutami, zastępując dotychczasowe schematy leczenia. Nowa terapia nie tylko przynosi lepsze rezultaty, ale również wiąże się z mniejszym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, co może całkowicie odmienić sposób postępowania z tym nowotworem.
Pojawia się jednak pytanie, kiedy pacjenci będą mogli skorzystać z tego leku. Kamil Karpowicz przewiduje, że pierwsze rejestracje daraxonrasibu mogą nastąpić w ciągu najbliższych dwunastu miesięcy, co pozwoli na jego szerokie zastosowanie. Najpierw lek zostanie zatwierdzony w Stanach Zjednoczonych przez Amerykańską Agencję Żywności i Leków, a następnie prawdopodobnie przez Europejską Agencję Leków.
Jeśli chodzi o dostępność daraxonrasibu w Polsce, decyzja będzie należała do Narodowego Funduszu Zdrowia. Onkolog wyraża obawę, że tutaj mogą pojawić się największe trudności, jednak podkreśla, że odpowiednie działania ze strony organizacji pacjenckich oraz konsultantów mogą przyspieszyć proces rejestracji. W najbardziej optymistycznym wariancie lek mógłby być dostępny dla polskich pacjentów w ciągu dwóch lat.
Obecnie trwają dalsze badania nad daraxonrasibem, a naukowcy analizują, jak długo utrzymuje się efekt leczenia. Planowane są także testy leku na wcześniejszych etapach rozwoju nowotworu. Specjalista zwraca uwagę, że choć preparat jest objęty ochroną patentową, mechanizm jego działania jest znany, co może zachęcić innych producentów do prowadzenia własnych badań i rozwijania podobnych terapii.
Kamil Karpowicz, który od ponad dziesięciu lat pracuje jako onkolog w Szwecji i prowadzi działalność edukacyjną w mediach społecznościowych pod nazwą "Onkolog bez granic", specjalizuje się w leczeniu raka piersi oraz wdrażaniu nowych metod immunoterapii i terapii celowanych. W swojej pracy skupia się na przekazywaniu trudnych zagadnień w przystępny sposób oraz wspieraniu polskich pacjentów onkologicznych.
źródło: medonet.pl
