Od kiedy wprowadzono obowiązek zadawania pacjentom podstawowej opieki zdrowotnej trzech pytań dotyczących wzrostu, wagi oraz palenia tytoniu, zarówno lekarze, jak i osoby korzystające z ich usług, nie kryją rozczarowania. Po upływie roku od wdrożenia tych przepisów dr Michał Sutkowski nie ukrywa, że problem wciąż istnieje, choć emocje nieco opadły. W rozmowie z Medonetem opisuje sytuacje z codziennej praktyki, które nierzadko przybierają formę groteskową.
Chociaż nowe regulacje stały się już elementem rutyny w gabinetach, to jednak wciąż wywołują liczne pytania i niejasności. Praktyka pokazuje, że narzucone procedury nie zawsze odpowiadają faktycznym potrzebom osób zgłaszających się do lekarza.
Wprowadzenie obowiązku zadawania trzech konkretnych pytań podczas wizyty wywołało spore zamieszanie. Od 1 marca 2025 r. Narodowy Fundusz Zdrowia zaczął rygorystycznie egzekwować wymóg, by lekarze podstawowej opieki zdrowotnej podczas pierwszego spotkania oraz przynajmniej raz w roku pytali każdego pacjenta o masę ciała, wzrost oraz o to, czy pali wyroby tytoniowe, a następnie rejestrowali te informacje w systemie. Niewywiązanie się z tego obowiązku groziło konsekwencjami finansowymi.
Zamysł tych działań był jasny i miał służyć profilaktyce zdrowotnej, jednak – jak już rok temu zauważał dr Michał Sutkowski – sposób wdrożenia przepisów nie przystaje do realiów pracy lekarza, zwłaszcza podczas wizyt domowych czy w przypadku pacjentów w ciężkim stanie. Przedstawiciele środowiska medycznego podkreślali, że takie rozwiązania sprowadzają ich do roli ankieterów, wydłużają czas wizyty i mogą negatywnie wpływać na relację z pacjentem.
Po dwunastu miesiącach od wprowadzenia tych regulacji pojawia się pytanie, czy sprawdziły się one w praktyce, jak reagują na nie pacjenci oraz czy lekarze nadal muszą zadawać wspomniane trzy pytania.
Dr Michał Sutkowski przyznaje, że wielu pacjentów wyraża niezadowolenie z powodu powtarzających się pytań. — Pacjenci są zbuntowani — mówi w rozmowie z Medonetem. — Pytają: "byłem tu dwa miesiące temu i znowu mam odpowiadać na te same pytania?" — dodaje. Szczególnie trudne jest to dla osób zmagających się z nadwagą, które nie chcą za każdym razem konfrontować się z tematem swojej masy ciała.
Lekarz zauważa, że choć tego typu pytania mogą czasem motywować do zmiany nawyków, równie często są odbierane jako niepotrzebny nacisk. — To temat mało wdzięczny i nie zawsze uzasadniony w danym momencie wizyty — podkreśla.
Największe trudności pojawiają się, gdy obowiązek zadawania tych pytań nie ma żadnego związku z powodem wizyty. — Pacjent, który przychodzi do mnie z zapaleniem spojówek, a ja nagle go ważę, faktycznie może zastanowić się, co jest z tym doktorem nie tak — mówi Sutkowski.
Jeszcze bardziej absurdalne sytuacje mają miejsce podczas wizyt domowych lub u osób unieruchomionych. — Były przypadki osób ze złamaną nogą, które należało zważyć. To przecież bez sensu — dodaje.
Według dr. Michała Sutkowskiego sama idea zbierania danych nie jest zła, jednak problematyczny okazuje się sposób jej realizacji. Jako przykład lepszego rozwiązania wskazuje program "Moje zdrowie".
— Tam pacjent najpierw sam wypełnia ankietę i przychodzi przygotowany, a my w gabinecie weryfikujemy dane i proponujemy konkretne działania. To ma sens, bo prowadzi do decyzji medycznych — tłumaczy.
Obecnie zarówno lekarze, jak i pacjenci w dużej mierze przyzwyczaili się do nowych wymagań. — Wszyscy to robią, emocje opadły — mówi Sutkowski.
Jednak, jak zaznacza, problem nie został rozwiązany. — To taka rana zaschnięta, a nie wyleczona. Bo kluczowe jest jedno: te działania powinny mieć medyczny kontekst. Trzeba zostawić lekarzowi i pacjentowi przestrzeń, żeby decydowali, kiedy naprawdę ma to sens — mówi.
Po roku obowiązywania przepisów jedno pozostaje niezmienne: nie chodzi już tylko o rozmowę. — To nawet nie chodzi o samo pytanie — podkreśla dr Michał Sutkowski. — Bo przecież w gabinecie i tak pytamy o nałogi. Ale kluczowe jest to, że pacjenta trzeba zmierzyć i zważyć, i to często w absurdalnych sytuacjach — przyznaje.
Wyjaśnia, że system nie pozwala na uproszczenia. — Nie możemy oprzeć się na deklaracji pacjenta. On może powiedzieć różne rzeczy — więc niezależnie od sytuacji trzeba to po prostu zrobić. Za każdym razem — czy robi to lekarz, czy pielęgniarka — dodaje.
To właśnie formalizacja tych czynności najbardziej wpływa na przebieg wizyty. Zamiast swobodnej rozmowy pojawia się obowiązkowa procedura, którą należy wykonać i odnotować w systemie. Chociaż dla personelu medycznego stało się to już elementem codzienności, dla wielu pacjentów wciąż jest to źródło zdziwienia.
Michał Sutkowski jest lekarzem rodzinnym, specjalistą medycyny rodzinnej oraz chorób wewnętrznych, pełni funkcję Prezesa Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce, kieruje Warszawskim Oddziałem Terenowym tej organizacji, jest również Rzecznikiem Prasowym KLRwP, Prodziekanem ds. Rozwoju na Wydziale Medycznym Uczelni Łazarskiego, a także członkiem Narodowej Rady Rozwoju ds. Ochrony Zdrowia przy Prezydencie RP oraz Komisji Ekspertów ds. Zdrowia przy Rzeczniku Praw Obywatelskich.
źródło: medonet.pl
