Ekspertka podkreśla, że zjawisko popcornowego mózgu nie jest oficjalnym terminem medycznym, jednak doskonale oddaje, co dzieje się z naszymi umysłami pod wpływem ciągłego napływu informacji. Dr Lewandowska wyjaśnia, że szybkie przeskakiwanie uwagi między kolejnymi bodźcami, takimi jak powiadomienia czy przewijanie treści, daje natychmiastową przyjemność, ale prowadzi do uzależnienia. W jej opinii, u młodego pokolenia coraz częściej obserwuje się wzrost agresji oraz deficyt empatii, a także niską odporność psychiczną, co utrudnia funkcjonowanie w realnym świecie.

Badania potwierdzają, że trend ten nie ogranicza się wyłącznie do Polski i niestety nie widać, by był on odwracalny. Szczególnie zagrożone są dzieci i młodzież, których układ nerwowy jest w fazie intensywnego rozwoju. To właśnie te grupy są najbardziej narażone na negatywne skutki cyfrowego przeciążenia.

Wpływ urządzeń ekranowych na rozwój dzieci

Rodzice często nieświadomie przyczyniają się do rozwoju popcornowego mózgu u swoich dzieci, przekazując im telefony czy tablety, by zająć je bajką lub grą. Takie zachowania mają również związek z rosnącą epidemią nadwagi i otyłości wśród najmłodszych. Dr Lewandowska zwraca uwagę, że dzieci tracą wrażliwość na sygnały płynące z własnego ciała, co prowadzi do zaburzeń odczuwania głodu i sytości. W efekcie jedzenie przestaje być źródłem przyjemności, a dzieci nie rozwijają swoich zmysłów, co ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozwoju mózgu.

Ekspertka podkreśla, że im wcześniej dziecko zaczyna korzystać z urządzeń ekranowych, tym większe są opóźnienia w rozwoju mowy, komunikacji oraz funkcji poznawczych, takich jak pamięć czy koncentracja. Różnice te mogą sięgać nawet dwóch lat, co stanowi poważne zagrożenie dla prawidłowego rozwoju. Dodatkowo, wcześniejszy kontakt ze smartfonem i mediami społecznościowymi przekłada się na dłuższy czas spędzany przed ekranem, a każda godzina korzystania z social mediów zwiększa ryzyko zaburzeń psychicznych o 13 proc. Wśród najczęściej wymienianych problemów znajdują się depresja, zaburzenia lękowe, zaburzenia odżywiania oraz zachowania samobójcze.

Najbardziej wrażliwe okresy rozwoju

Według dr Lewandowskiej, największe ryzyko wystąpienia negatywnych skutków korzystania z urządzeń cyfrowych dotyczy dziewczynek w wieku 11–13 lat oraz chłopców w wieku 14–15 lat. To właśnie w tych okresach dzieci są najbardziej podatne na wpływ mediów społecznościowych i treści online.

Związek między technologią a zdrowiem psychicznym

Zależność pomiędzy korzystaniem z technologii a zaburzeniami psychicznymi jest złożona i przypomina mechanizm wielu powiązanych ze sobą elementów. Dr Lewandowska wskazuje, że głównym powodem, dla którego dzieci sięgają po ekrany, jest poczucie samotności. Ponad połowa polskich nastolatków i starszych dzieci deklaruje, że czuje się samotna, a im więcej czasu spędzają w mediach społecznościowych, tym to uczucie się pogłębia. Młodzi ludzie często przyznają, że prezentują w internecie nieprawdziwy obraz siebie, co dodatkowo potęguje poczucie izolacji.

Raport Fundacji Dbam o Mój Zasięg, opublikowany w listopadzie 2025 r., ujawnia niepokojące dane: niemal 40 proc. uczniów klas siódmych, którzy mieli próbę samobójczą, zetknęło się z treściami suicydalnymi online, mimo że ich nie wyszukiwali. Ponadto 45 proc. nastolatków z myślami samobójczymi widziało treści dotyczące samookaleczeń lub samobójstw, choć nie szukali takich informacji. Dr Lewandowska tłumaczy, że kliknięcie w określoną stronę lub reklamę uruchamia algorytmy, które mogą podsuwać młodym ludziom niebezpieczne treści. Wrażliwość nastolatków oraz ich skłonność do impulsywnych zachowań sprawiają, że są oni szczególnie narażeni na negatywny wpływ takich materiałów.

Reakcje rodziców i wyzwania w profilaktyce

Rodzice różnie reagują na informacje o zagrożeniach związanych z nadmiernym korzystaniem z internetu przez dzieci. Część z nich jest zaskoczona i podejmuje działania, by rozwiązać problem, współpracując ze specjalistami. Inni natomiast nie chcą przyjąć tych informacji do wiadomości i szukają potwierdzenia własnych przekonań u kolejnych ekspertów, co dr Lewandowska określa mianem "wędrujących rodziców".

Konieczność działań profilaktycznych

Dr Lewandowska od dawna apeluje o poważne podejście do profilaktyki i wprowadzenie rozwiązań, które realnie zabezpieczą młodych ludzi przed skutkami cyfrowego przeciążenia. Jej zdaniem, jeśli dorośli, w tym decydenci, nie podejmą zdecydowanych działań, kryzys zdrowia psychicznego wśród młodzieży będzie się pogłębiał. Ekspertka opowiada się za ograniczeniem korzystania ze smartfonów do 12. roku życia oraz mediów społecznościowych do 16 lat.

Wskazuje również na istotną rolę edukacji zdrowotnej, która powinna obejmować zagadnienia związane z higieną cyfrową i uzależnieniami behawioralnymi. Niestety, jak zauważa, dorośli często nie potrafią się porozumieć w tej sprawie, co negatywnie wpływa na skuteczność działań profilaktycznych. Dzieci dostrzegają brak konsekwencji u dorosłych i często zwracają na to uwagę podczas rozmów z psychologami.

Budowanie relacji i wspólnego czasu

Dr Lewandowska podkreśla, że kluczowe jest budowanie nawyków wspólnego spędzania czasu i dbanie o relacje rodzinne. Zaleca, by każdego dnia znaleźć choćby piętnaście minut na bycie razem — może to być wspólna kolacja, rozmowa przy herbacie czy nawet chwila ciszy spędzona w swoim towarzystwie.

źródło: medonet.pl