Zespół Szkół Budowlano-Drzewnych będzie lada chwila obchodził jubileusz 130 – lecia istnienia, związany z obchodami tej okoliczności. Dla wielu mieszkańców naszego miasta może to być zaskakujące, ale popularna "budowlanka" - według historyków zkoły - jest najstarszą szkołą ponadgimnazjalną w Żywcu, choć funkcjonowała w różnych lokalizacjach. Rożne były też jej nazwy, a ich zmiany stanowią ciekawy przekrój historii ogólnej i dziejów przemysłu. Początki tej instytucji to Galicja i Lodomeria, druga połowa XIX wieku. Na temat całej tej ponad 100 letniej działalności zachowały się precyzyjne materiały źródłowe. Jaki to były etapy, a w szczególności geneza?
Historia szkoły
W dniu 6 XII 1885 r. wpłynęła do Sejmu we Lwowie petycja od władz gminnych miasta Żywca o otwarcie szkoły wydziałowej dla stolarstwa i zabawek drewnianych. Sejm zaakceptował prośbę i przekazał sprawę do Wydziału Krajowego d/s Przemysłu Domowego i Rękodzielniczego. Pismem z dnia 12 VII 1887 r. Wydział Krajowy poinformował władze miejskie Żywca o ustaleniu terminu rozpoczęcia nauki na dzień l X 1887 r., powołując na kuratora dra Hermana Czecza z Kobiernic, a Andrzeja Sydora na instruktora zawodu. Jednocześnie przesłano dokumenty organizacyjne szkoły: statut, plan nauki, instrukcję administracyjną oraz normę szkolną i dyscyplinarną. Ta pierwsza na Żywiecczyźnie szkoła zawodowa nosiła ciekawą z dzisiejszego punktu widzenia nazwę Krajowa Szkoła Przemysłowa dla Stolarstwa i Zabawek. Funkcjonowała pod tym mianem przez 10 lat. Potrzeby rozwijającego się rzemiosła były jednak znacznie szersze i dlatego kierownictwo szkoły wyszło naprzeciw zapotrzebowaniom społecznym, dostosowując profil szkoły do potrzeb rejonu. Dokonano również zmiany nazwy szkoły.
Tym razem na Uzupełniającą Szkołę Przemysłową, która funkcjonowała w latach 1897–1925. Szkoła ta w cyklu 3-letnim kształciła uczniów kierowanych przez Żywieckie Stowarzyszenie Cechowe. Edukowano uczniów w następujących zawodach: bednarz, brukarz, fiakier, grzebieniarz, kapelusznik, kupiec, murarz, mydlarz, pisarz, rolnik, rzeźnik, szewc, stolarz, zecer, zegarmistrz. Była też grupa uczniów, którzy nie mieli gdzie odbywać praktyki i w szkole pobierała tylko, naukę teoretyczną otrzymując świadectwo ukończenia szkoły z wpisem bez zawodu. Do 1914 r. szkoła kształciła tylko chłopców, dopiero decyzją Wydziału Krajowego z 12 VI tego roku wyrażono zgodę na naukę dziewcząt przy oddziale handlowym. Natomiast kierownik szkoły w dniu 8 XII 1915 r. zawiadomił kupców o otwarciu przy szkole specjalnego wydziału handlowego. Długoletnimi nauczycielami w tej szkole byli: Feliks Kitz, Michał Kwiał, Piotr Białek, Kasper Stępień, Julian Milewski, ksiądz Rosner oraz Marian Nowotarski, który od 1903 r. objął, kierownictwo szkołą, która w krótkim czasie stała się znanym aż po Kraków czy Frydek ośrodkiem kształcenia kadr rzemieślniczych. W omawianym okresie mury szkoły opuściło przeszło 1000 absolwentów.
W 1925 r. dokonano kolejnej zmiany. Na Publiczną Szkołę Zawodową Dokształcającą. Rozszerzono kształcenie o takie zawody jak: monter elektryczny, radiomechanik oraz fotograf. Uruchomiono specjalne klasy żeńskie o profilu krawiecko bieliźniarskim. Prowadzono dokształcanie dziewcząt i chłopców w trakcie 6-miesięcznych kursów. Kierownikami szkoły w omawianym okresie byli: Jan Jasicki, Stanisław Nanuczkowski oraz Bolesław Zwoliński. W skład grona wchodzili: Józef Zięba, Michał Kwiał, Rudolf Drabina, W. Świgost, Janusz Stanisławski, Antoni Cwiertnia, dr Stabiecki oraz Julian Reimschüssel, znany w Żywcu twórca sztuk teatralnych, Jan Mituś, dr Bolesław Ustjanowski, Czesław Litwiński, ksiądz Stanisław Słonka. Decyzją niemieckich władz okupacyjnych szkoła zawiesiła działalność w 1940 roku.
Tuż po wojnie, przez rok była to Publiczna Szkoła Koedukacyjna. W maju 1945 r. sekretarz KP PPR Adolf Biela zlecił inż. Antoniemu Ostrowskiemu zorganizowanie szkoły zawodowej, a Rada Miejska zobowiązała się do ponoszenia kosztów, utrzymania szkoły oraz przydzieliła na naukę parter budynku przy ul. Zielonej, Gdzie mieściło się Seminarium Nauczycielskie. Zajęcia lekcyjne rozpoczęto już w trzeciej dekadzie maja, otwierając jedną klasę pierwszą, dwie drugie i dwie trzecie. W toku 3-miesięcznego kursu ukończyło naukę w tych klasach 282 uczniów.
Następnie omawiana placówka stała się Publiczną Średnią Szkołą Zawodową, a formuła ta obowiązywała do 1953 roku. Jubilatka (działała bowiem od 1947 roku) prowadziła naukę w 2 systemach: dziennym, gdzie w okresie trzyletnim uczniowie po szkole podstawowej, po zaliczeniu egzaminów końcowych, otrzymywali świadectwo ukończenia szkoły zawodowej oraz wieczornym, gdzie w cyklu dwuletnim, wieczorowym prowadzono kierunki dokształcające. Na uwagę zasługuje to, że obok całej gamy zawodów w roku szk. 1948/49 ukończyło szkołę dwóch techników dentystycznych.
Kolejne przemianowanie miało miejsce w 1953 roku. Na 3 lata powstała Państwowa Zasadnicza Szkoła Metalowo – Drzewna. Kształcono młodzież tylko w dwóch kierunkach: stolarskim i metalowymi. Nowy kierownik warsztatów stolarskich inż. Sowiński podjął się budowy warsztatów obok budynku szkolnego. W omawianym okresie mury szkoły opuściło 166 absolwentów.
Ograniczenie kształcenia kadr tylko do dwóch kierunków wywołało niezadowolenie Cechu Rzemiosł Różnych, na interwencję którego szkoła od 1956 roku powróciła do profilu wielozawodowego i podjęła kształcenie młodzieży w 50 zawodach. Dokonano też zmiany nazwy szkoły na ZASADNICZĄ SZKOŁĘ ZAWODOWĄ, która utrzymała się do 1975r., w którym to przekształcono ją w ZESPÓŁ SZKÓŁ BUDOWLANO-DRZEWNYCH.
Po długiej i żmudnej modernizacji i rozbudowie budynku szkoły przy ul. Szkolnej 2 w latach 1983–1992 pod energicznym kierownictwem dyrektora mgr Jana Lubińskiego szkoła zyskała nowoczesną bazę lokalową, a w dniu 15 października 1999 roku patrona – Armię Krajową. Tak jest do dziś.
Obchody
Obchody 130 – lecia istnienia szkoły odbędą się w dzień nauczyciela, czy 14 października. Jaki jest ich program?
10.00 - Msza Święta w kościele Św. Floriana w Żywcu-Zabłociu;
11.30 - Uroczystości oficjalne jubileuszu w Miejskim Centrum Kultury w Żywcu.
Po uroczystościach przemarsz do budynku szkoły oraz:
Złożenie kwiatów w miejscach upamiętniających historię szkoły
Zwiedzanie szkoły i okolicznościowych wystaw
„Spotkanie po latach” nauczycieli, absolwentów i pracowników szkoły
Poczęstunek
18.00 - Bal Absolwenta
