Blisko 37 proc. Polaków rezygnuje z wizyt u dentysty z powodów finansowych. Eksperci alarmują, że odkładanie wizyt u dentysty nie przynosi oszczędności – przeciwnie, generuje znacznie wyższe wydatki w przyszłości — zarówno dla pacjentów, jak i dla całej gospodarki.
Dokładnie 36,9 proc. Polaków rezygnuje z zabiegów stomatologicznych z powodu zbyt wysokich kosztów — wynika z badania rynkowego firmy Uce Research, które przytacza Medonet. Problem ten nie dotyczy niemal połowy ankietowanych (49,7 proc.), a 13,4 proc. badanych nie pamięta, czy miało taki problem. Za tymi danymi kryje się konkretny mechanizm ekonomiczny: osoby szukające pomocy nie odmawiają terapii definitywnie, lecz przesuwają decyzje w czasie, licząc na poprawę własnej sytuacji finansowej, rozkładają zabiegi na etapy lub sięgają po finansowanie ratalne.
Stomatologia funkcjonuje w Polsce przede wszystkim jako sektor prywatny, który pacjenci finansują bezpośrednio. To sprawia, że sektor ten jest wyjątkowo wrażliwy na wahania koniunktury i inflację. Z wizyt w pierwszej kolejności rezygnują osoby o mniej stabilnych dochodach lub ograniczonych emeryturach.
Młodzi i seniorzy rezygnują najczęściej
Najczęściej z zabiegów rezygnują dwie grupy wiekowe: osoby między 18. a 34. rokiem życia oraz te powyżej 65 lat. Młodzi dorośli dysponują nieregularnymi dochodami, przez co wydatki na dentystę bezpośrednio konkurują z kosztami mieszkania czy transportu. W przypadku seniorów stały, lecz ograniczony przychód nie wystarcza na pokrycie zaawansowanego leczenia — potrzeby medyczne rosną, a możliwości ich finansowania maleją.
Spośród osób, dla których koszty stanowią barierę wejścia do gabinetu, największy odsetek odstępuje od zabiegów implantologicznych (43,6 proc.), ortodontycznych (39,4 proc.) oraz protetycznych (38,9 proc.). Implanty lub kompleksowa protetyka to wydatki wynoszące kilka tys., a niekiedy nawet kilkanaście tys. zł — dla wielu gospodarstw domowych równowartość kilku miesięcznych dochodów. Najrzadziej pacjenci rezygnują z leczenia kanałowego i przeciwpróchniczego.
Monopol producentów winduje ceny
Lek. dent. Paweł Barucha, wiceprezes Naczelnej Rady Lekarskiej (NRL) cytowany wMedonecie, wskazuje, że koszty prowadzenia prywatnych gabinetów stomatologicznych rosną nieustannie — cena prądu wzrosła siedmiokrotnie w ciągu 25 lat, a niektóre urządzenia stomatologiczne cenami dorównują dobrym samochodom. Prywatne gabinety w ostatnich latach skorzystały przy tym w minimalnym stopniu z tarcz osłonowych. Wiceprezes NRL zwraca też uwagę, że rosnące ceny implantów wynikają z monopolu ich producentów — na świecie jest ich tak niewielu, że mogą praktycznie dyktować warunki cenowe.
W obliczu rosnących kosztów prywatnej opieki część pacjentów może znaleźć rozwiązanie w publicznym systemie — choć jego możliwości są ograniczone. Barucha radzi pacjentom z ograniczonym budżetem, by przed rezygnacją z wizyt sprawdzili dostępność refundowanych usług za pośrednictwem wyszukiwarek Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ). W regionach z większą liczbą placówek posiadających kontrakt z NFZ czas oczekiwania na zabieg może nie przekraczać miesiąca. Bezpłatna profilaktyka próchnicy z usunięciem kamienia nazębnego dostępna jest raz na pół roku, wypełnienia ubytków obejmują wszystkie zęby, a leczenie kanałowe dotyczy zębów jednokorzeniowych. Implantologia i ortodoncja pozostają poza zakresem refundacji — to właśnie te zabiegi pacjenci najczęściej odkładają lub pomijają. Dzieci i kobiety w ciąży mają dostęp do rozszerzonego zakresu świadczeń.
Zaniedbania generują koszty w innych dziedzinach
Konsekwencje odkładania wizyt u dentysty sięgają znacznie dalej niż gabinet stomatologiczny. Zły stan zębów wpływa na funkcjonowanie innych narządów i sprzyja powstawaniu chorób współistniejących — nieleczone stany zapalne w jamie ustnej generują dodatkowe wydatki w kardiologii, diabetologii i nefrologii. Badania wskazują, że osoby z nieleczoną paradontozą są bardziej narażone na choroby serca i powikłania cukrzycy. Brak inwestycji w zdrowie jamy ustnej przekłada się w skali całej gospodarki na realne straty ekonomiczne: spadek aktywności zawodowej, wcześniejsze przechodzenie na świadczenia zdrowotne i ograniczenie zdolności do pracy. Koło się zamyka — im więcej pacjentów odkłada leczenie dziś, tym wyższe koszty ponoszą oni sami i cały system opieki zdrowotnej jutro.
źródło: medonet.pl
