Możliwość realizacji recepty dzielonej w kilku różnych aptekach ma przynieść pacjentom większą swobodę w wykupywaniu leków. Jednak Ministerstwo Zdrowia zdecydowało się przesunąć wprowadzenie tego rozwiązania z 18 czerwca na 1 lipca 2026 r. Mariusz Politowicz, farmaceuta, w rozmowie z Medonetem podkreśla, że po wdrożeniu nowego systemu sytuacja pacjentów ulegnie znaczącej zmianie.
Ministerstwo Zdrowia planuje wdrożyć tak zwaną e-receptę dzieloną, która pozwoli na realizację jednej recepty w różnych aptekach. Dotychczas osoby potrzebujące leków musiały wracać do tej samej placówki, aby wykupić kolejne opakowania. Resort zdrowia ogłosił jednak, że wdrożenie nowego systemu zostaje przesunięte z 18 czerwca na 1 lipca 2026 r.
Obecnie, jeśli pacjent otrzymuje e-receptę obejmującą kilka opakowań danego leku, każdą kolejną część musi odbierać w tej samej aptece, w której rozpoczął realizację. Jest to szczególnie istotne w przypadku recept wystawianych na dłuższy okres, na przykład rocznych.
Mariusz Politowicz wyjaśnia, że pacjent otrzymuje czterocyfrowy PIN, pod którym może być zapisanych od jednego do pięciu leków, co oznacza, że w ramach jednego pakietu można zrealizować nawet pięć różnych recept. — Teraz wygląda to tak, że pacjent dostaje czterocyfrowy PIN, pod którym może znajdować się od jednego do pięciu leków, czyli od jednej do pięciu recept w jednym pakiecie. Dostęp do całego pakietu odbywa się przez jeden PIN. A więc w praktyce może to być nawet pięć recept = pięć leków — mówimy tu o maksymalnej liczbie, bo oczywiście może być jeden lek, mogą być dwa, ale maksymalnie pięć — tłumaczy Mariusz Politowicz. — Załóżmy, że na tym PIN-ie jest jedna recepta, na przykład na paracetamol, a na tej recepcie zapisano sześć opakowań. Do tego momentu wszystko jest jasne.
Farmaceuta opisuje, że obecnie, gdy pacjentka zgłasza się do apteki z receptą i prosi o jedno opakowanie, ponieważ nie stać jej na więcej, otrzymuje tylko jedno. Jednak po kolejne opakowania musi wrócić do tej samej apteki. — Obecnie: jeśli pacjentka przychodzi do mnie do apteki z tą receptą i mówi, że nie ma pieniędzy na więcej niż jedno opakowanie, i prosi tylko o jedno — nie ma problemu. Wydaję jedno opakowanie, pacjentka płaci i wychodzi. Ale po kolejne opakowania z tej samej recepty musi wrócić do mojej apteki. Z mocy do tej pory obowiązujących przepisów, jest przypisana do apteki, w której rozpoczęła realizację danej recepty na ten lek — dodaje.
Jeśli na jednym PIN-ie zapisano dwa różne leki, na przykład paracetamol i witaminę C, a pacjent wykupi witaminę C w aptece blisko domu, to kolejne opakowania tego leku musi odbierać już tylko tam. — Jeżeli na tym samym PIN-ie byłyby dwa leki, powiedzmy paracetamol i witamina C, a pacjent wykupiłby witaminę C w aptece koło swego domu, to kolejne opakowania tego właśnie leku musi realizować już tam — w tej aptece koło swego domu. Nie może przyjść po następne opakowania do mnie, ani do przykładowej apteki w Gąskach nad morzem. Jest, że tak powiem, "przywiązany" do apteki, w której zaczął realizację danego leku. I musi pamiętać, w której aptece rozpoczął realizację — mówi Medonetowi.
Według eksperta, obecny sposób działania e-recepty jest cyfrowym odpowiednikiem wcześniejszych praktyk związanych z receptami papierowymi. — Mogę się tylko domyślać, analizując przepisy, które mieliśmy i które mamy. To jest po prostu cyfrowe odwzorowanie papierowej recepty. Cofnijmy się do bardzo dawnych czasów, kiedy były tylko papierowe recepty. Jeśli pacjent ma papierową receptę na kilka opakowań paracetamolu i mówił, że dziś może wykupić tylko jedno, to nieformalnie wyglądało to tak: wydawałem jedno opakowanie, receptę odkładałem do koszyczka, a gdy pacjent wracał następnego dnia, wydawałem kolejne. I dopiero wtedy fiskalizowałem całość — choć fizycznie jedno opakowanie otrzymała dzień wcześniej. Tak to działało. I dokładnie to zostało odwzorowane w e‑recepcie od 2019 r. — wyjaśnia farmaceuta.
Wprowadzenie e-recepty dzielonej ma przynieść pacjentom szereg udogodnień. — Jeżeli apteki wejdą w ten system — a wejdą — to sytuacja zmieni się diametralnie. Pacjent będzie mógł wykupić każde opakowanie w innej aptece. Pierwsze pod domem, drugie u mnie, trzecie w Gąskach podczas urlopu, czwarte w Zakopanem, piąte w Białymstoku, a szóste — jeśli ma sześć przepisanych — w Rzeszowie. I na tym polega nowość — przekazuje Mariusz Politowicz.
Nowe rozwiązanie ma być szczególnie korzystne dla osób, które często podróżują, przebywają czasowo poza miejscem zamieszkania, utraciły dostęp do swojej dotychczasowej apteki lub nie chcą od razu wykupywać wszystkich przepisanych leków. Dzięki temu pacjent nie będzie już ograniczony do jednej placówki, a realizacja recepty stanie się bardziej elastyczna.
Naczelna Rada Aptekarska pozytywnie oceniła pomysł wprowadzenia e-recept dzielonych, ale jednocześnie zwróciła uwagę na ogromną skalę przedsięwzięcia. Nowy system ma objąć około 12 tys. aptek, a każdego dnia korzystać z niego będzie kilkadziesiąt tysięcy pacjentów oraz około 27 tys. farmaceutów. W Polsce każdego dnia wystawianych jest średnio 1,5 mln e-recept.
Samorząd farmaceutyczny podkreślił, że tak duża liczba operacji wymaga odpowiedniego przygotowania zarówno technicznego, jak i organizacyjnego. Po konsultacjach z przedstawicielami branży Ministerstwo Zdrowia zdecydowało się przesunąć termin wdrożenia z 18 czerwca na 1 lipca 2026 r. Apteki już teraz mogą zgłaszać chęć przystąpienia do nowej usługi w Centrum e-Zdrowia.
Mariusz Politowicz uważa, że przesunięcie terminu jest uzasadnione. — Moim zdaniem tak — i to przynajmniej z dwóch powodów, które się z sobą łączą — wskazuje Mariusz Politowicz.
Farmaceuta tłumaczy, że początkowo nowa funkcjonalność miała być uruchamiana w aptekach w Kaliszu i Łodzi, a od 18 czerwca w całym kraju, a rejestracji może dokonać wyłącznie kierownik apteki. — Po pierwsze, z komunikatu wynika, że nowa funkcjonalność w pierwszej kolejności będzie uruchamiana w aptekach z Kalisza i Łodzi, a od 18 czerwca w aptekach na terenie całego kraju. Rejestrację może przeprowadzić tylko kierownik apteki. Mamy 11 tys. aptek, z czego np. tysiąc bardzo chce wejść w system od razu. Jeśli wskutek dość niejednoznacznego komunikatu tysiąc kierowników usiądzie do komputerów minutę po północy 18 czerwca, to system informatyczny może tego nie wytrzymać.
Drugim powodem jest fakt, że wdrożenie ogłoszono niemal natychmiast po testach przeprowadzonych jedynie w dwóch miastach. — Po drugie, ministerstwo ogłosiło wdrożenie praktycznie z dnia na dzień, po testach przeprowadzonych tylko w dwóch miastach — Kaliszu i Łodzi. Mam nadzieję, że to wystarczy, aby system działał bezproblemowo w całej Polsce. Choć oczywiście farmaceuci jak zawsze dołożą wszelkich starań, żeby działał dobrze, bo to ułatwi życie pacjentom. Jednak od MZ i Centrum e-Zzdrowia będzie zależeć sprawność systemu. Dlatego danie dodatkowego czasu na wejście i rozpoczęcie działania systemu jest rozsądnym rozwiązaniem. Apteki chętne do szybkiego wdrożenia mogą rejestrować się stopniowo — dziś, jutro, pojutrze — a system ma mniejsze szanse na przeciążenie. Dzięki temu od 1 lipca te apteki, które będą gotowe, będą mogły zacząć realizować recepty dzielone — tłumaczy farmaceuta.
Wprowadzenie e-recepty dzielonej przyniesie korzyści nie tylko pacjentom, ale także aptekom. Placówki zyskają większą elastyczność w zarządzaniu zapasami i zamówieniami leków, a także nie będą już zobowiązane do utrzymywania rezerw dla pacjentów przez cały okres realizacji recepty.
Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że zmiany mogą przynieść pozytywne skutki dla całego systemu ochrony zdrowia, takie jak zmniejszenie liczby wizyt u lekarzy wyłącznie po nową receptę, ograniczenie liczby niewykupionych leków oraz poprawa dostępności farmaceutyków na rynku.
Jednak Mariusz Politowicz zwraca uwagę, że pojawiają się także nowe wyzwania. — Nie jestem takim optymistą, jeśli chodzi o bardziej elastyczne zarządzanie stanami magazynowymi aptek, a tym samym dostępność leków. Dziś wiem, że gdy pacjent rozpoczął realizację recepty w mej aptece, muszę mu zapewnić kolejne opakowania. Czekają na niego, nawet jeśli nikomu innemu nie są potrzebne. Jednak z powodu incydentalnego zapotrzebowania, może ich nie być, nawet długo, w aptece w miejscowości, gdzie pacjent będzie na urlopie. Pacjent albo poczeka na sprowadzenie, być może bezskutecznie, albo rozpocznie turystykę lekową, której nie miał w planach. Będzie poirytowany na apteki, lekarzy, resort zdrowia — na cały system. Oceni, że miało być lepiej, a wyszło jak zawsze. Niestety, e-recepta, także dzielona, zlikwidowała wiele problemów nie tylko recept papierowych, ale wygenerowała nowe, wcześniej nieznane — mówi.
Farmaceuta zauważa, że leki przeznaczone dla danego pacjenta mogą nie zostać przez niego odebrane, jeśli zdecyduje się on wykupić kolejne opakowania w innej aptece. — Tymczasem leki tegoż pacjenta bezskutecznie będą na niego czekały w aptece, do której zawsze przychodził. Będą czekały, dopóki po nie ktoś inny nie przyjdzie albo jako niepotrzebne, nie zostaną zwrócone do hurtowni, albo się przeterminują. "Jeszcze się taki nie urodził, co by wszystkim dogodził" — kończy rozmówca Medonetu.
źródło: medonet.pl
