Dostępność szczepionek przeciw półpaścowi jest obecnie największa w historii, jednak liczba osób decydujących się na szczepienie spada. Lekarze i farmaceuci zwracają uwagę na rosnący sceptycyzm wobec szczepień oraz brak świadomości zagrożeń związanych z tą chorobą.
Półpasiec to choroba wywoływana przez wirusa ospy wietrznej i półpaśca (VZV), który po przebyciu ospy pozostaje w organizmie i może uaktywnić się po wielu latach. Objawia się bolesną wysypką oraz silnym bólem neuropatycznym, który u części pacjentów utrzymuje się nawet długo po ustąpieniu zmian skórnych. Szczególnie narażone na powikłania są osoby starsze i pacjenci z obniżoną odpornością, u których choroba może prowadzić do neuralgii popółpaścowej, problemów ze wzrokiem czy wtórnych zakażeń skóry.
Według raportu przygotowanego przez Centrum e-Zdrowia, Ministerstwo Zdrowia oraz Główny Inspektorat Sanitarny, liczba zachorowań na półpasiec utrzymuje się na stabilnym, ale wysokim poziomie. Mimo to zainteresowanie szczepieniami systematycznie maleje.
Sezonowość i spadek zaufania do szczepień
Zdaniem lek. Anny Osowskiej, specjalistki chorób wewnętrznych i ekspertki Porozumienia Zielonogórskiego, spadek zaufania do szczepień jest efektem pandemii COVID-19 oraz kontrowersji wokół szczepień przeciw tej chorobie. Osowska zauważa w Medonecie, że początkowo, gdy ruszał program "Moje Zdrowie", wielu seniorów korzystało z bezpłatnych szczepionek oferowanych przez Ministerstwo Zdrowia, co przełożyło się na wzrost liczby szczepień, także przeciw półpaścowi. Jednak wraz z nadejściem wiosny zainteresowanie szczepieniami wyraźnie spadło.
Farmaceutka Angelika Talar-Śpionek z GdziePoLek.pl podkreśla w rozmowie z Medonetem, że sezonowość ma duży wpływ na decyzje pacjentów. W okresie wiosenno-letnim większą popularnością cieszą się szczepienia przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu czy chorobom egzotycznym, a szczepienia przeciw półpaścowi schodzą na dalszy plan, mimo że ryzyko zachorowania utrzymuje się przez cały rok. Talar-Śpionek dodaje, że jesienią i zimą pacjenci częściej myślą o profilaktyce chorób zakaźnych, co przekłada się na większe zainteresowanie szczepieniami.
Zmniejszający się obrót szczepionkami w aptekach
Dane z aptek potwierdzają spadek zainteresowania szczepionkami przeciw półpaścowi. Szacunkowy miesięczny obrót tymi preparatami systematycznie maleje, co odzwierciedla zmieniające się nastawienie pacjentów do profilaktyki tej choroby.
Lek. Anna Osowska przyznaje, że coraz trudniej przekonać pacjentów do szczepień, zwłaszcza w cieplejszych miesiącach. Zwraca uwagę, że wielu z nich nie zdaje sobie sprawy z powagi powikłań, a obawy przed skutkami ubocznymi szczepionek często przeważają nad rozsądkiem. Osowska podkreśla, że przewlekły ból związany z neuralgią popółpaścową bywa nie do zniesienia i często nie ustępuje po żadnych lekach, dlatego szczepienie pozostaje jedyną skuteczną metodą zapobiegania nawrotom choroby.
Jak wygląda szczepienie przeciw półpaścowi w aptece?
Proces szczepienia w aptece jest prosty i wygodny. Pacjent może zgłosić się osobiście lub zapisać online, po czym farmaceuta przeprowadza wywiad, kwalifikuje do szczepienia i omawia ewentualne przeciwwskazania. Po podaniu szczepionki pacjent pozostaje przez kilkanaście minut pod obserwacją. Najczęstsze obawy dotyczą bezpieczeństwa preparatu oraz samego faktu wykonywania szczepienia w aptece, jednak osoby, które skorzystały z tej formy, często podkreślają jej wygodę i łatwy dostęp.
Różnice między szczepionkami przeciw ospie wietrznej i półpaścowi
Warto pamiętać, że szczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowi, choć skierowane przeciwko temu samemu wirusowi, różnią się składem, dawką i mechanizmem działania. Jak tłumaczy prof. Agnieszka Szuster-Ciesielska, dzieci potrzebują pierwotnego uodpornienia, dlatego stosuje się u nich żywy, osłabiony wirus, natomiast szczepionka przeciw półpaścowi dla dorosłych nie jest szczepionką żywą, co zwiększa jej bezpieczeństwo u osób starszych i przewlekle chorych.
Szczepionkę przeciw półpaścowi można przyjąć niezależnie od pory roku, w dwóch dawkach podawanych w odstępie od dwóch do sześciu miesięcy. Preparat jest bezpłatny dla seniorów, a dorośli z udokumentowaną chorobą przewlekłą mogą liczyć na refundację.
Dostępność szczepień i zasady refundacji
Obecnie coraz więcej aptek oferuje możliwość zaszczepienia się na miejscu, a pacjenci mogą rejestrować się także przez internet. Farmaceuci mają uprawnienia do kwalifikowania pacjentów do szczepienia i podawania preparatu. W przypadku osób uprawnionych do refundacji wymagane jest zaświadczenie od lekarza potwierdzające chorobę przewlekłą, na podstawie którego farmaceuta może wystawić receptę refundowaną, w tym bezpłatną dla seniora.
Eksperci podkreślają, że mimo szerokiej dostępności szczepionek i licznych udogodnień, kluczowe pozostaje zwiększanie świadomości pacjentów na temat zagrożeń związanych z półpaścem oraz korzyści płynących z profilaktyki.
źródło: medonet.pl
