Nieprawidłowa dieta bogata w węglowodany i tłuszcze trans, brak ruchu oraz przewlekły stres to powszechnie znane przyczyny chorób układu krążenia. Jednak istnieje jeszcze jeden, często pomijany czynnik – wysoki poziom lipoproteiny (a), który zależy od predyspozycji genetycznych. Medonet wyjaśnia, że nawet osoby prowadzące zdrowy tryb życia i bez rodzinnej historii chorób serca mogą być zagrożone miażdżycą, zawałem lub udarem z powodu podwyższonej Lp(a). Sprawdź, dlaczego warto oznaczyć jej poziom i jak to zrobić.
Stężenie lipoproteiny (a) jest w dużej mierze dziedziczne. Za normę uznaje się wartości od 5 do 29 mg/dl. Wynik powyżej 30 mg/dl, a zwłaszcza przekraczający 50 mg/dl, wiąże się z wyraźnie większym ryzykiem chorób serca i układu krążenia. Według szacunków, nawet jedna na siedem osób może mieć podwyższony poziom tej frakcji lipidów.
Dlaczego lipoproteina (a) jest groźna?
Lipoproteina (a) ma zdolność odkładania się w ścianach naczyń krwionośnych, co prowadzi do ich zwężenia. W efekcie zwiększa się ryzyko rozwoju miażdżycy oraz chorób naczyń obwodowych, które mogą skutkować udarem lub zawałem serca. Prof. dr hab. n. med. Marcin Fijałkowski, kierujący oddziałem Szybkiej Diagnostyki Kardiologicznej w Uniwersyteckim Centrum Klinicznym, podkreśla, że nawet osoby bez typowych czynników ryzyka, takich jak palenie papierosów, nadwaga czy podwyższony cholesterol, mogą niespodziewanie doświadczyć zawału serca. W takich przypadkach, według profesora, należy rozważyć oznaczenie poziomu lipoproteiny (a).
Kiedy warto sprawdzić poziom Lp(a)?
Dr n. med. Agnieszka Mickiewicz, kardiolog z I Kliniki Kardiologii UCK cytowana przez Medonet, zaleca wykonanie badania lipoproteiny (a) przede wszystkim u pacjentów, u których występują niejasne przypadki chorób serca lub udaru, a także w sytuacjach, gdy inne czynniki ryzyka nie są obecne. Artur Gabrysiak, specjalista medycyny laboratoryjnej z American Heart of Poland, sugeruje, by każdy przynajmniej raz w życiu sprawdził poziom Lp(a). Podobne stanowisko zajmuje Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne. Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania ani powtarzania, ponieważ stężenie tej frakcji lipidów pozostaje stabilne przez całe życie.
Obecnie badanie lipoproteiny (a) można wykonać bezpłatnie w ramach programu profilaktycznego "Moje zdrowie", finansowanego przez NFZ. Skierowanie otrzymują osoby, które po wypełnieniu specjalnej ankiety kwalifikują się do badania. Nie każdy uczestnik programu automatycznie uzyskuje skierowanie – decyzja zależy od indywidualnych wskazań. Skierowania otrzymają osoby:
- z przedwczesną chorobą wieńcową (u kobiet poniżej 60. roku życia i mężczyzn poniżej 55. roku życia),
- z obciążającym wywiadem rodzinnym w kierunku występowania chorób serca,
- którzy pomimo niskiego poziomu cholesterolu LDL nadal borykają się z incydentami sercowo-naczyniowymi.
Jak postępować przy wysokim poziomie lipoproteiny (a)?
Współczesna kardiologia skutecznie leczy miażdżycę i inne schorzenia związane z wysokim cholesterolem, jednak w przypadku podwyższonej lipoproteiny (a) możliwości są ograniczone. Prof. dr hab. n. med. Marcin Gruchała, kierownik I Kliniki Kardiologii UCK, wyjaśnia, że na poziom Lp(a) nie wpływają ani dieta, ani aktywność fizyczna. Ponadto, popularne leki obniżające cholesterol, takie jak statyny czy ezetimib, nie przynoszą oczekiwanych rezultatów w leczeniu wysokiej lipoproteiny (a). Jedyną skuteczną opcją farmakologiczną są nowoczesne inhibitory PCSK9, które mogą obniżyć poziom Lp(a) nawet o 30 proc.
W przypadkach szczególnie wysokiego stężenia Lp(a) pacjentom proponuje się zabieg aferezy, który przypomina dializę i trwa od półtorej do trzech godzin. Pozwala on zredukować poziom lipoproteiny (a) nawet o 70 proc., jednak wymaga regularnego powtarzania co jeden lub dwa tygodnie. Obecnie zabieg ten jest dostępny wyłącznie w gdańskim UCK. Badania wykazują, że systematyczna terapia aferezą znacząco zmniejsza ryzyko kolejnych incydentów sercowo-naczyniowych.
Trwają również badania kliniczne nad nowym lekiem, który mógłby być stosowany u osób z chorobami sercowo-naczyniowymi i wysokim poziomem lipoproteiny (a). Na razie jednak nie ma pewności, czy preparat ten pozwoli uniknąć incydentów sercowo-naczyniowych, dlatego nie został jeszcze dopuszczony do obrotu.
źródło: medonet.pl
